İnebolu'dan Ankara'ya cephane taşınan yolun üzerinde bulunan Ilgaz 1920'lerde bir nahiye merkezi idi. Cephane naklinde Çerkeş, Kurşunlu, Ilgaz, Kastamonu ve İnebolu birlikte çalışmışlar ve görevlerini birlikte başarmışlardır. Her yörede olduğu gibi Ilgaz'da da daha canla başla çalışanlar çıkmış ve daima minnetle anılmışlardır.

İşte bunlardan birkaçı:HALİL AĞA Ilgaz'da bulunan Kale Hanının sahibi olan Halil Ağa Ilgaz'ın Kale köyündendir. Çanakkale savaşlarına iştirak etmiş, İstiklal savaşının başlaması ile Kuvayi Milliye saflarında yer almış orduya maddi manevi yardımlar sağlamış üstün hizmetler vermiş bir Ilgazlı kahramandır.

İstiklal Madalyası sahibi olan Halil Ağayı o dönemde İnebolu-Ankara yolunu kat edipte tanımayan onun hanında ağırlanmayan hemen hemen yok gibidir.EKSİKLİ SALİH Ilgaz'ın Eksik köyünden olan Salih, Pontus eşkıyasının bölgedeki hareketlerini onların içine girerek yakından izlemiş ve o dönemde Ilgaz'daki cephaneliğin Pontus eşkıyası tarafından havaya uçurulacağını haberdar ederek, Türk ordusunun maddi kayba uğramamasını sağlamıştır.

Daha sonraları İstiklal savaşının çeşitli cephelerinde çarpışmış, üsteğmenlik rütbesine kadar yükselmiş ve İstiklal Madalyası ile taltif edilmiştir.ŞAKİR AĞA Kızılsın köylü olan Şakir Ağa Atatürk'ün takdirlerini kazanmış ve Kurtuluş Savaşı sırasında cephane naklinde gösterdiği başarısından dolayı kendisine gümüş işlemeli bir mavzer hediye edilmiştir.ARİF SAĞLAM Kuyupınar köylü Arif Sağlam Kurtuluş ve Çanakkale savaşlarına katılmış 1 Teşrinisani 1338'de İstiklal Madalyası ile taltif edilmiştir. ÜMMİHAN NİNE Türk erkeği cephede savaşırken Türk kadını hiç durur mu, yüzlerce, binlerce olan kadın kahramanlarımızdan biri olan Ümmihan Nine Kızılsın köyündendir.

Adsız kahraman analarımızın bir simgesi olan Ümmihan Nine Türk İstiklal savaşına adını vermiş Türk kadınını temsil etmektedir. Ulus-Ankara'da Atatürk heykeli etrafında bulunan heykellerden birisi de cephane taşıyan kadın heykelidir. Ümmihan Nine işte bu heykelin temsil ettiği Türk kadınının çalışkanlık ve başarısını, ölmezliğini Ilgaz'da temsil edenlerden bir tanesidir.